Ga naar agendaoverzicht Ga naar agendaoverzicht

Lokale belastingen als instrument om te verduurzamen

Download als PDF
21 d

Omschrijving

Lokale belastingen kunnen worden ingezet om investeringen in duurzaamheid te helpen bekostigen en te stimuleren. Het essay van de Raad voor het Openbaar Bestuur getiteld 'Verduurzaming, en nu de kosten nog', gaat hier op in en biedt een afwegingskader voor gemeenten:https://www.raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2018/09/13/essaybundel-verduurzaming-en-nu-de-kosten-nog.

De VNG heeft een inventarisatie gemaakt van mogelijkheden binnen de modelverordeningen lokale belastingen, zie de link.

Duurzaamheid binnen de lokale belastingen vormt één van de onderzoekslijnen van het ESBL. Daarbij gaat het om de bekostiging van duurzame voorzieningen, zoals warmtenetten, isolatie en waterbergingen, middels lokale belastingen als de baatbelasting en ozb, maar ook om de stimulering van duurzaam gedrag, bijvoorbeeld door tariefdifferentiatie binnen de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Tot slot worden ook de gevolgen van verduurzaming voor de lokale heffingen onderzocht, zoals de gevolgen van investering in zonnepanelen en andere duurzame voorzieningen voor de hoogte van de WOZ-waarde en ozb-heffing. Zie voor de ESBL-publicaties binnen dit thema: https://www.eur.nl/esl/research/areas/institutes/studiecentrum-voor-belastingen/themadossiers/duurzaamheid

In het Bouwstenenrapport ‘Herziening gemeentelijk belastinggebied’ (Kamerstukken I 2019-2020, 32 140, nr. D) wordt als optie voor nieuwe regelgeving een verduurzamingsvrijstelling in de Wet WOZ genoemd, maar tevens afgeraden deze in te voeren. Daarnaast wordt het invoeren van een gebiedsontwikkelingsheffing genoemd voor de bekostiging van gebiedsontwikkeling. Deze laatste optie wordt ook genoemd in het Rapport Studiegroep Alternatieve Bekostiging ruimtelijke gebiedsontwikkeling (Kamerstukken II 2019-2020, 34 682, nr. 49), waarin ook de optie van een GebiedsInvesteringsZone (GIZ) wordt verkend.

In de Tweede Kamer is een motie aangenomen om zonnepanelen vrij te stellen van ozb en om te onderzoeken of verduurzaming niet belemmerd wordt door (lokale) belastingheffing (Kamerstukken II 2018-2019, 35 029, nr. 20). De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Kamer per brief geantwoord dat een WOZ-waarderingsuitzondering of ozb-vrijstelling op diverse problemen stuit en dat een facultatieve algemene groene heffingskorting of een specifieke subsidieregeling voor verduurzaming van de eigen woning een kansrijker alternatief vormt in dit verband (Kamerstukken II 2020-2021, 32 813, nr. 658, met bijlage).

Het kabinet heeft aangegeven gemeenten vanaf 2023 de bevoegdheid te geven een lager tarief parkeerbelasting in te voeren voor emissieloze voertuigen (zie Kamerstukken II 2021-2022 35 519, nr. 6 en zie ook het persbericht op https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/vivianne-heijnen/nieuws/2022/06/16/parkeerkorting-voor-elektrische-autos-vanaf-volgend-jaar) Eerder wilde het kabinet een ruimere differentiatie naar milieukenmerken van het voertuig mogelijk maken, maar beperkt hij zich tot het huidige voorstel, na kritische vragen over effectiviteit, rechtvaardigheid en uitvoerbaarheid.

Het ESBL en EY hebben op 15 januari 2022, in opdracht van de provincies Utrecht, Noord- en Zuid-Holland, een onderzoeksrapport uitgebracht over de gemeentelijke verduurzamingsregeling (GVR), waarmee via de baatbelasting de door de gemeente voorgefinancierde kosten van isolatie van woningen worden verhaald op de eigenaren van de verduurzaamde woningen. Conclusie van de onderzoekers is dat het instrument in de praktijk goed werkt en dat partijen die betrokken waren bij een proef met het instrument tevreden waren, maar dat de gemeente bij het inzetten ervan op een aantal punten risico’s loopt voor wat betreft de fiscaal-juridische houdbaarheid. Mede naar aanleiding van vragen van D66-kamerlid Boulakjar heeft de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening toegezegd nog eens te kijken naar hoe dit wettelijk mogelijk gemaakt kan worden, al maakt hij wel de kanttekening dat daar eerder naar is gekeken en het toen heel moeilijk is gebleken (Kamerstukken II 2021-2022, 30196, nr. 788, Kamerstukken II 2021-2022, 32847, 885).

Impact op belastingorganisaties

Hervorming van het lokale belastingdomein

Wanneer dit speelt voor belastingorganisaties

Een geleidelijke ontwikkeling over de jaren.

Betrokken organisatie(s)

ESBL en VNG.

Tijdsplanning 2021 - 2023
Proces dat geraakt wordt Heffen
Typering Wijziging wet- en regelgeving
Soort externe ontwikkeling Politieke en bestuurlijke ontwikkeling
Bijgewerkt op 06 september 2022
Deel dit bericht via:

Heeft u vragen of aanvullingen over dit agendapunt?

De bovenstaande (persoons)gegevens gebruiken we uitsluitend voor het beschreven doel. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.